Auschwitz (auşvitz okunur), Polonyalıların dilinde Oswiecim olarak da bilinen bir esir kampı. Daha çok Yahudilerin katledildiği bu kamp, İkinci Dünya Savaşı’nda kurulan en büyük esir kampı, tam 1,5 milyon insan öldürülmüş burada. Onbinlercesine canice deneyimler yapılmış. Kampın içine gelen tren rayları var...filmlerden hatırlarsınız, tıka basa trenlere doldurulan insanlar kamplara gönderilir...işte bu kampın içine kadar giden bir tren yolu var...

Kamp iki bölümden oluşuyor. Auschwitz I ve Auschwitz II-Birkenau.

Kamp Auschwitz I, 1940’ta Polonyalı politik suçlular için kurulmuş olsa da, daha sonra Yahudiler başta olmak üzere Sovyet, Roman, Çek, Yugoslav, Fransız, Avusturyalı ve Alman tutukluları da barındıracak şekilde büyütülmüş. Bu büyümeyi gerçekleştiren de tutuklular. İlk dönemlerde tutukluların kaçmaması için de bir formül geliştirmişler. Kaçan tutuklunun ailesini tutuklayıp getirmişler kampa; tutuklu geri dönene kadar da ailesine eziyet çektirmişler, hem kaçana hem de kaçmaya niyetlenenlere örnek olsun diye.  Sene sonra kurulmuş 2. kamp. Zaten burayı görünce işin boyutunun ne kadar kitleleştiğini de daha iyi anlıyor insan...Ölüm fabrikası deniyor bu kampa. Ben hepsini gezemedim 2. kampın, zaten yarısından çoğu yıkılmış, fakat her binanın örneği var görmek için. İnanılmaz büyük. Her iki kampın da etrafı doğal olarak elektrikli dikenli tellerle çevrili. Nazi deneylerinden ve işkencelerinden kurtulmak isteyen bazı tutukluların da intihar aracı olmuş bu teller. 42 yılında da 3. kamp ve akabinde 40 küçük şube daha açılmış, ve buralardaki tutuklular madenler ve inşaat işlerinde ücretsiz işgücü olarak ağır koşullarda çalıştırılmış.

1.kampa girerken Auschwitz ile özdeşleşen bir yazı karşılıyor: ‘Arbeit Macht Frei’...çalışmak özgür yapar diyor, işçilere umut ışığı vermek için mi yazılmış bilinmez ama gerçekçi olmadığı kesin...zira çalıştıkça tükenen ve üretemeyecek hale gelen herkes hemen öldürülmüş. 

Bu kamptaki bloklar, müze olarak sergilendiği için her biri farklı bir konuya ayrılmış. Tüm bloklar açık değil, Blok 4 ve 5’te açlık, aşırı zorlu çalışma koşulları, gaz odalarında toplu ölümler neticesinde fırınlarda yakılan insanların anısına küller, cinayetlerin delili olarak kalan bazı evraklar ve Ölüm Kitapları, SS Subaylarının çektiği Yahudi fotoğrafları, tutuklulardan birinin gizlice gaz odalarında ölümü resmettiği 3 adet fotoğraf ve insanlardan geriye kalan valizler sergileniyor.

Naziler, kampa gelen insanları, çalışabilir-çalışamaz şeklinde ikiye ayırdıktan sonra çalışamaz olarak nitelendirdikleri tutukluları banyo yapabilirsiniz diye soyunup toplu olarak gaz odalarına alıyormuş. Gaz odalarının tavanında yalancı duş başlıkları var geröekten de, fakat asla su borularına bağlanmamışlar. Akabinde odaya Zyklon-B gazı veriliyor ve insanlar toplu olarak öldürülüyormuş. Tam 20 ton gaz kullanılmış sadece bu kampta 42-43 yılları arasında (Okuduğuma göre 5-7kg gaz, 1500 kişiyi öldürmek için yeterliymiş).

Valizler var bu blokta sergilenen, bir umut valizlerine tekrar kavuşacaklarını düşünen insanlar tarafından üzerlerine isimleri yazılmış, içlerinde işe yarayan eşyalar alınıp diğerleri atıldıktan sonra saklanan...Bu valizleri kullanmaya devam etmiş Naziler, katledilen insanların saçlarını saklamak için. Sovyet Ordusu kampa girdiğinde 7 ton saç bulmuşlar stoklanmış daha fabrikalara satılmadan önce. Bu saçlar dikiş ipi niyetine kullanılmış, savaş zamanında. Altın dolgulu tüm dişler sökülmüş, insan külleri de gübre olarak ve gölleri doldurmk için kullanılmış. Birkaç gün önceden Sovyet Ordularının geleceğini haber alan kamp komutanları, cinayetlerini örtbas etmek için depoları ateşe verip 30 depoyu yakmışlar. Buna rağmen binlerce gözlük, alet ve eşyalar bulunmuş kampta...